( 2 ) زايران چينى در افغانستان بهترين منابعى كه بر اوضاع مقارن حلول اسلام در افغانستان روشنى مىاندازد و چون اسناد باستانى كتبى است البته مورد وثوق و اعتماد نيز تواند بود ، اين مدارك مغتنم عبارت از سفرنامه‌هايى است كه زايران چينى بعد از بازديد سرزمين افغانستان در همان عصرها نوشته‌اند . اين جهانگردان چينى به دو مقصد بدين سرزمين مىآمدند : يكى براى مطالب سياسى و اداى وظايف سفارت و رسالت كه از دربارهاى چين به ممالك آسيايى هند يا پارس و غيره ميرفتند . دديگر پارسايان و راهبان طبقهء روحانى از بودائيان چين بودند ، كه براى بازديد معابد بزرگ و اخذ معلومات دينى بمركز بودايىء افغانستان مىآمدند ، و از همين راه به هند ميرفتند . معلومات اين چينيان دقيق و جهانگرد ، ذخيرهء خوبى را در تاريخ بما گذاشته و اگر اين نوشته‌هاى گرانبها نبودى ، يقينا امروز ما از قسمت مهم معلومات آنوقت تهى دست و محروم بوديمى . چون در روشن ساختن اوضاع آنزمان ، ازين منابع چينى استفادهاى فراوان ممكن است ، ما پژوهندگان گرامى را به خود آن كتب كه در زبانهاى اروپا ترجمه شده‌اند حوالت ميدهيم . ولى درينجا نكات مهم آن را اقتباس ميكنيم زيرا در مباحث آينده همين معلومات مورد استشهاد ما خواهد بود .